14.08.2022 სიღრმისეული ჟურნალისტური ნამუშევრები

“300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა” – ეუთო [Material Azərbaycan dilində əlçatandır]

ეუთოს საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიამ, საპარლამენტო არჩევნების მონიტორინგის ძირითადი მიგნებები გამოაქვეყნა. ანგარისში ცალსახად უარყოფით მოვლენად არის შეფასებული, კენჭისყრის დღეს,  საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების პრაქტიკა.

„ ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაჟღერებული რეკომენდაციები, რომელთა მიხედვით საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების გამარტივება და ამ პროცესის საერთაშორისო სტანდარტებთან და კარგ პრაქტიკასთან დაახლოება უნდა მოხდეს, არ შესრულებულა.

საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბრისას ბევრი დაინტერესებული მხარე ეჭვს გამოთქვამდა საარჩევნო კომისიების, სასამართლობის და სამართალდამცავი ორგანოების მიერ არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვასთან დაკავშირებით. 300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა, რაც ეფექტური იურიდიული დაცვის უფლებას საფრთხის ქვეშ აყენებდა”- წერია, სადამკვირვებლო მისიის მიგნებებში.

ბოლო დროს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით არ მოხდა ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაცემული რეკომენდაციების გათვალისწინება. აღნიშნული რეკომენდაციები საარჩევნო დავების გადაწყვეტის სისტემის გამარტივებას და გასაჩივრების უფლებასთან დაკავშირებული წესების გაფართოებას ეხება.

ანგარისში ვკითხულობთ, რომ მაშინ როდესაც რეგისტრირებულ საარჩევნო სუბიექტებს და აკრედიტირებულ სადამკვირვებლო ჯგუფებს საარჩევნო კომისიების გადაწყვეტილებების და საარჩევნო კანონმდებლობის დარვევების გასაჩივრების უფლება აქვთ, ამომრჩევლებს საარჩევნო პროცესში საკუთარი უფლებების დაცვის ფართო საშუალებები არ გააჩნიათ, რაც ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებსა და საერთაშორისო სტანდარტებს და ვალდებულებებს ეწინააღმდეგება. ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის შეზღუდულ საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბარში ბევრი დაინტერესებული მხარე გამოხატავდა ეჭვს, რომ საარჩევნო კომისიები, სასამართლოები და სამართალდამცავი ორგანოები არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვას არ მოახდენდნენ.

„ საერთაშორისო არენაზე აპრობირებული კარგი პრაქტიკის მიხედვით, საარჩევნო კომისიების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების გასაჩივრებისთვის და განხილვისთვის გამოყოფილი ერთდღიანი და ორდღიანი ვადები არასათანადოდ მოკლეა, რაც ხელს უშლის საჩივრების მომზადებას, გამოძიებას და განხილვას.  ბოლოდროინდელი ცვლილებებით საარჩევნო კომისიების მიერ სასამართლოებში ადმინისტრაციული დარღვევების ოქმების შეტანისთვის,მათი განხილვისთვის და გადაწყვეტილების გამოტანისთვის დაწესებული ხანგრძლივი ვადები შემცირდა, რაც დადებითად უნდა შეფასდეს. მართალია ამ ცვლილებით ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის მიერ მანამდე გაცემული რეკომენდაცია შესრულდა (რომლის მიხედვით საარჩევნო კანონმდებლობის დარღვევებისთვის უფრო სწრაფი პროცესი უნდა ყოფილიყო უზრუნველყოფილი), განახლებული წესების მიხედვით ამ პროცესისთვის ათ დღემდე ვადაა განსაზღვრული, რაც მაინც ზედმეტად ხანგრძლივ პერიოდს წარმოადგენს“- ვკითულობთ სადამკვირვებლო მისიის ანგარიშში.

აქვე აღნიშნულია, რომ საჩივრების დიდ ნაწილთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებების მიღების უფლება ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეებს და მათ მოადგილეებს გააჩნიათ, რაც ამ კომისიების კოლეგიალურობის ხარისხს ამცირებს და საჩივრების განხილვის პროცესის გამჭვირვალობას ზღუდავს.  

„ პრაქტიკულად ყველა ის საჩივარი, რომლებიც კომისიებში იქნა შეტანილი, ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეების მიერ იქნა განხილული ისე, რომ მათი ღია სხდომებზე განხილვა არ მომხდარა. გარდა ამისა, ცესკოს თავმჯდომარის ის გადაწყვეტილებები რომელთა მიხედვით სავარაუდო საარჩევნო დარღვევებისთვის სანქციების დაწესება არ მოხდა, არაა გასაჩივრებადი, რაც კანონიერი უფლებების ეფექტურად დაცვის შესაძლებლობას ზღუდავს, ეს კი ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებს და საერთაშორისო სტანდარტებს ეწინააღმდეგება“- ეუთოს სადამკვირვებლო მისია.

ATƏT-in Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası Parlament seçkilərinin monitorinqinin əsas tapıntılarını yayımlayıb. Hesabatda səsvermə günü şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurları təcrübəsi birmənalı şəkildə mənfi hadisə olaraq dəyərləndirilib.

“ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları və Venesiya Komissiyası tərəfindən uzun müddət əvvəl səsləndirilmiş tövsiyələr yerinə yetirilməyib. Həmin tövsiyələrə əsasən şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurlarının asanlaşdırılması, həmin prosesin beynəlxalq standartlarla və yaxşı təcrübə ilə yaxınlaşdırılması olmalıdır.

Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası ilə söhbət zamanı çox sayda maraqlanan tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanları tərəfindən seçkilərlə bağlı şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsi ilə əlaqədar öz şübhəsini bildirirdi. 300-dən artıq şikayətin əksəriyyətini yolverilməz yaxud əsassız hesab etdilər, onlardan çoxu heç uyğun şəkildə müzakirə də olunmadı və bu səmərəli hüquqi müdafiə hüququnu təhlükə altına qoyurdu”- müşahidə missiyasının tapıntılarında yazılıb.

Son zamanlar həyata keçirilmiş qanunvericilik dəyişikliklərinə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisinin və Venesiya Komissiyasının uzun müddətdir verdiyi tövsiyələrin nəzərə alınmır. Qeyd olunan tövsiyələr seçki davalarının həlli sisteminin asanlaşdırılması və şikayət etmək hüququ ilə bağlı qaydaların genişləndirilməsinə aiddir.

Hesabatda oxuyuruq ki, qeydiyyatdan keçmiş seçki subyektləri və akreditasiyadan keçmiş müşahidəçi qrupunun, seçki komissiyalarının qərarını və seçki qanunvericiliyinin pozulmasını şikayət etmək hüququ var. Seçicilərin seçki prosesində şəxsi hüquqlarının qorunması üçün geniş imkanları yoxdur və bu ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə, beynəlxalq standartlara və öhdəliklərə ziddir. ATƏT-in Demokratik İnstitutlar və İnsan Hüquqları ofisinin məhdudlaşdırılmış seçki müşahidəçi missiyası ilə söhbət zamanı maraqlanan çox sayda tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanlarının seçki ilə əlaqədar şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsini həyata keçirəcəyinə şübhə edirdi.

“Beynəlxalq arenada sübut olunmuş yaxşı təcrübəyə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən qəbul edilmiş qərarların şikayət edilməsi və müzakirəsi üçün ayrılmış bir və iki günlük vaxt uyğun deyil və qısadır. Bu isə şikayətin hazırlanması, araşdırılması və müzakirəsinə mane olur. Son dəyişikliklərə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən inzibati pozuntu protokollarının məhkəmələrə verilməsi, onların müzakirəsi və qərar çıxarılması üçün tətbiq edilmiş uzun müddətlər azaldılıb və bu müsbət qiymələndirilməlidir. Doğrudur, bu dəyişiklərə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisi tərəfindən ona qədər verilmiş tövsiyələr yerinə yetirildi (tövsiyələrə əsasən seçki qanunvericiliyinin pozulması üçün daha sürətli proses təmin edilməli idi), yenilənmiş qaydalara əsasən bu proses üçün on günə qədər vaxt müəyyən edilib, bu yenə də həddindən artıq uzun müddətdir”- müşahidə missiyasının hesabatında oxuyuruq.

Həmçinin, orada qeyd olunub ki, şikayətlərin böyük hissəsi ilə bağlı MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrlərinin və onların ümavinlərinin qərar qəbul etmək hüququ var. Bu isə komissiyalarının kollegiallıq dərəcəsini azaldır və şikayətlərin müzakirəsi prosesinin şəffaflığını məhdudlaşdırır.

Praktiki olaraq komissiyaya daxil olan bütün şikayətlər MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrləri tərəfindən müzakirə olunub. Onlar açıq iclaslarda müzakirə edilməyib. Bundan əlavə MSK-nın sədrinin güman edilən seçki pozuntuları üçün tətbiq etdiyi sanksiyalar qərarının yerinə yetirilməməsi da şikayət edilməli deyil. Bu qanuni hüquqların səmərəli müdafiəsi imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu isə ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə və beynəlxalq standartlara ziddir”- ATƏT-in müşahidə missiyasında oxuyuruq.

QvemoQartli.ge  

Related Posts

მარნეული – საქართველოს მასშტაბით მე-2 ყველაზე დიდი საქონლის ბაზრობა

საქართველოში მაშტაბით მე-2 ყველაზე დიდი საქონლის ბაზრობა მარნეულის მუნიციპალიტეტშია. რეგიონის ყველა რაიონში იციან, რომ მსხვილფეხა პირუტყვის, ცხვრის და ცხენების მყიდველები,...

თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის გამჭვირვალობის და ანგარიშვალდებულების ხარისხი 26%-ით გაუარესდა – ინდექსის 2021 წლის შედეგები

ადგილობრივი თვითმმართველობის ინდექსის მიხედვით, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი რეგიონში მეოთხე ადგილს იკავებს. ბოლო, 2021 წლის ინდექსის მონაცემების თანახმად, მუნიციპალიტეტს 26%-იანი კლება აქვს,...

რუსთავის საოლქო საარჩევნო კომისიის ხელმძღვანელი ოპოზიციური პარტიებით და მედიით უკმაყოფილოა

26 აგვისტოს, რუსთავის საოლქო საარჩევნო კომისიის სხდომა, ყველასთვის მოულოდნელად, ხმაურიანი გამოდგა. საოლქო საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარემ გაგა აფციაურმა უკმაყოფილება გამოთქვა, მისი...

„გირჩი“ რუსთავის 81-ე უბანზე ამომრჩეველთა პარალელურ დათვლას ახდენს (ვიდეო)

რუსთავის 20-ე საარჩევნო ოლქის 81-ე უბაზე, პარტია „გირჩის“ წარმომადგენელი, კომისიის წევრი, უბანზე გამოცხადებულ ამომრჩეველთა პარალელურ დათვლას ახორციელებს. საუბნო საარჩევნო კომისიის...

თეთრიწყაროს „ოცნების“ მერობის კანდიდატი და საარჩევნო უბნის თავმჯდომარე 2 000-2 000 ლარით დააჯარიმეს

27 სექტემბერს, თეთრიწყაროს რაიონულმა სასამართლომ დააკმაყოფილა „ადამიანის უფლებათა ცენტრი“-ს საჩივარი და „ქართული ოცნების“ თეთრიწყაროს მერობის კანდიდატი, 23-ე საუბნო საარჩევნო კომისიის...

ასარჩევი პრიორიტეტები: მშიერი რუსთაველი, თუ კეთილმოწყობილი ქალაქი

რუსთავის თვითმმართველობის მისაღებში სამუშაო დღის ნებისმიერ მონაკვეთში შეხვდებით დახმარების სათხოვნელად მისულ მოქალქეებს. ითხოვენ მედიკამენტებით დახმარებას, უფასო სასადილოს პროგრამაში ჩართვას, შეშას,...

წინწყაროს ახალგაზრდა სამოქალაქო აქტივისტთა საკვირაო სკოლა

ორგანიზაცია „ქვემო ქართლის მედია“ თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ წინწყაროში ახორციელებს პროექტს: სოფელ წინწყაროს ადგილობრივი ბიზნესი, თვითმმართველობა და სამოქალაქო საზოგადოება ეკომიგრანტი, კოდორიდან დევნილი...

შეგიძლიათ ითევზაოთ ჯანდარის ტბაზე, ოღონდ 18 წლის შემდეგ

თევზაობის და ნადირობის მოყვარულები კარგად იცნობენ ჯანდარის ტბას და მის მიმდებარე ტერიტორიას. თუ საზოგადოების ამ ნაწილისთვის გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარე...

რუსთავი – არჩევნების პირველი ტურის შედეგი

რუსთავის საარჩევნო უბნების შედეგები სრულად დაითვალეს. ამომრჩევლებმა, რომელთაც ხმა ქალაქის 88 საარჩევნო უბანში მისცეს, რუსთავის საკრებულო ამგვარად დააკომპლექტეს: “ნაციონალურ მოძრაობას“...

საზღვრისპირა სოფლის ცხოვრება

მარნეულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ სადახლოსთან საქართველო-სომხეთის ერთ-ერთი საზღვარი გადის. აქ ორ ქვეყანას მდინარე დებედა ყოფს. დებედას მარჯვენა სანიპიროზე ნაძვნარია. ერთი სიმაღლის...

წყლის რესურსები და ევროკავშირის პოლიტიკა /Su resursları və Avropa İttifaqının siyasəti

მტკნარი წყლის რესურსები საქართველოს ერთ-ერთ ძირითად სიმდიდრეს წარმოადგენს. მთლიანად საქართველოს მტკნარი წყლის რესურსები წარმოდგენილია: მდინარის ჩამონადენის ზედაპირული და მიწისქვეშა მდგენელებით,...

რუსთავის მერს მოქალაქეების მიღების დღეები არ აქვს

QvemoQartli.ge-ს დაუკავშირდნენ მოქალაქეები, რომლებიც აცხადებენ, რომ თვეებია, უშედეგოდ, ცდილობენ რუსთავის მერთან ნინო ლაცაბიძესთან შეხვედრას. მსგავსი შინაარსის კომენტარები, ასევე, გვხვდება რუსთაველების...

ჭერიდან მუდმივად ცვივა რაღაცეები, წვიმიან ამინდში კი სამუშაო არეალი სველდება – რუსთავის საწარმოებში დასაქმებული ქალები

ქალსა და მამაკაცს შორის არათანაბარი ანაზღაურება, თანაბარი სამუშაოს შესრულების შემთხვევაში, ერთ-ერთი საკითხია, რომელზეც არამხოლოდ დასაქმებულები, სტატისტიკაც საუბრობს. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული...

დამკვირვებელი “ოცნებას” საარჩევნო უბნიდან ამომრჩევლის პირადი ინფორმაციის გაცემაში ადანაშაულებს

რუსთავის მე-16 საარჩევნო უბანზე ორგანიზაცია “სამოქალაქო პლატფორმა 2020”-ის დამკვირვებელმა, თეონა იაკობიშვილმა საჩივარი დაწერა. იაკობიშვილის თქმით, დღის პირველ-ნახევარში, საარჩევნო უბანზე ამომრჩეველთა...

რუსთაველებს ,,დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრი“ ელით –

რუსთავში ,,დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრი” იწყებს მუშაობას. პროექტი, რომელიც ,,ამერიკის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს” დაფინანსებით ხორციელდება  დემოკრატიული პროცესების ხელისშეწყობას ისახავს მიზნად. ცენტრი,...

Comments
კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *