06.02.2023 სიღრმისეული ჟურნალისტური ნამუშევრები

“300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა” – ეუთო [Material Azərbaycan dilində əlçatandır]

ეუთოს საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიამ, საპარლამენტო არჩევნების მონიტორინგის ძირითადი მიგნებები გამოაქვეყნა. ანგარისში ცალსახად უარყოფით მოვლენად არის შეფასებული, კენჭისყრის დღეს,  საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების პრაქტიკა.

„ ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაჟღერებული რეკომენდაციები, რომელთა მიხედვით საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების გამარტივება და ამ პროცესის საერთაშორისო სტანდარტებთან და კარგ პრაქტიკასთან დაახლოება უნდა მოხდეს, არ შესრულებულა.

საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბრისას ბევრი დაინტერესებული მხარე ეჭვს გამოთქვამდა საარჩევნო კომისიების, სასამართლობის და სამართალდამცავი ორგანოების მიერ არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვასთან დაკავშირებით. 300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა, რაც ეფექტური იურიდიული დაცვის უფლებას საფრთხის ქვეშ აყენებდა”- წერია, სადამკვირვებლო მისიის მიგნებებში.

ბოლო დროს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით არ მოხდა ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაცემული რეკომენდაციების გათვალისწინება. აღნიშნული რეკომენდაციები საარჩევნო დავების გადაწყვეტის სისტემის გამარტივებას და გასაჩივრების უფლებასთან დაკავშირებული წესების გაფართოებას ეხება.

ანგარისში ვკითხულობთ, რომ მაშინ როდესაც რეგისტრირებულ საარჩევნო სუბიექტებს და აკრედიტირებულ სადამკვირვებლო ჯგუფებს საარჩევნო კომისიების გადაწყვეტილებების და საარჩევნო კანონმდებლობის დარვევების გასაჩივრების უფლება აქვთ, ამომრჩევლებს საარჩევნო პროცესში საკუთარი უფლებების დაცვის ფართო საშუალებები არ გააჩნიათ, რაც ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებსა და საერთაშორისო სტანდარტებს და ვალდებულებებს ეწინააღმდეგება. ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის შეზღუდულ საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბარში ბევრი დაინტერესებული მხარე გამოხატავდა ეჭვს, რომ საარჩევნო კომისიები, სასამართლოები და სამართალდამცავი ორგანოები არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვას არ მოახდენდნენ.

„ საერთაშორისო არენაზე აპრობირებული კარგი პრაქტიკის მიხედვით, საარჩევნო კომისიების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების გასაჩივრებისთვის და განხილვისთვის გამოყოფილი ერთდღიანი და ორდღიანი ვადები არასათანადოდ მოკლეა, რაც ხელს უშლის საჩივრების მომზადებას, გამოძიებას და განხილვას.  ბოლოდროინდელი ცვლილებებით საარჩევნო კომისიების მიერ სასამართლოებში ადმინისტრაციული დარღვევების ოქმების შეტანისთვის,მათი განხილვისთვის და გადაწყვეტილების გამოტანისთვის დაწესებული ხანგრძლივი ვადები შემცირდა, რაც დადებითად უნდა შეფასდეს. მართალია ამ ცვლილებით ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის მიერ მანამდე გაცემული რეკომენდაცია შესრულდა (რომლის მიხედვით საარჩევნო კანონმდებლობის დარღვევებისთვის უფრო სწრაფი პროცესი უნდა ყოფილიყო უზრუნველყოფილი), განახლებული წესების მიხედვით ამ პროცესისთვის ათ დღემდე ვადაა განსაზღვრული, რაც მაინც ზედმეტად ხანგრძლივ პერიოდს წარმოადგენს“- ვკითულობთ სადამკვირვებლო მისიის ანგარიშში.

აქვე აღნიშნულია, რომ საჩივრების დიდ ნაწილთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებების მიღების უფლება ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეებს და მათ მოადგილეებს გააჩნიათ, რაც ამ კომისიების კოლეგიალურობის ხარისხს ამცირებს და საჩივრების განხილვის პროცესის გამჭვირვალობას ზღუდავს.  

„ პრაქტიკულად ყველა ის საჩივარი, რომლებიც კომისიებში იქნა შეტანილი, ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეების მიერ იქნა განხილული ისე, რომ მათი ღია სხდომებზე განხილვა არ მომხდარა. გარდა ამისა, ცესკოს თავმჯდომარის ის გადაწყვეტილებები რომელთა მიხედვით სავარაუდო საარჩევნო დარღვევებისთვის სანქციების დაწესება არ მოხდა, არაა გასაჩივრებადი, რაც კანონიერი უფლებების ეფექტურად დაცვის შესაძლებლობას ზღუდავს, ეს კი ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებს და საერთაშორისო სტანდარტებს ეწინააღმდეგება“- ეუთოს სადამკვირვებლო მისია.

ATƏT-in Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası Parlament seçkilərinin monitorinqinin əsas tapıntılarını yayımlayıb. Hesabatda səsvermə günü şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurları təcrübəsi birmənalı şəkildə mənfi hadisə olaraq dəyərləndirilib.

“ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları və Venesiya Komissiyası tərəfindən uzun müddət əvvəl səsləndirilmiş tövsiyələr yerinə yetirilməyib. Həmin tövsiyələrə əsasən şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurlarının asanlaşdırılması, həmin prosesin beynəlxalq standartlarla və yaxşı təcrübə ilə yaxınlaşdırılması olmalıdır.

Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası ilə söhbət zamanı çox sayda maraqlanan tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanları tərəfindən seçkilərlə bağlı şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsi ilə əlaqədar öz şübhəsini bildirirdi. 300-dən artıq şikayətin əksəriyyətini yolverilməz yaxud əsassız hesab etdilər, onlardan çoxu heç uyğun şəkildə müzakirə də olunmadı və bu səmərəli hüquqi müdafiə hüququnu təhlükə altına qoyurdu”- müşahidə missiyasının tapıntılarında yazılıb.

Son zamanlar həyata keçirilmiş qanunvericilik dəyişikliklərinə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisinin və Venesiya Komissiyasının uzun müddətdir verdiyi tövsiyələrin nəzərə alınmır. Qeyd olunan tövsiyələr seçki davalarının həlli sisteminin asanlaşdırılması və şikayət etmək hüququ ilə bağlı qaydaların genişləndirilməsinə aiddir.

Hesabatda oxuyuruq ki, qeydiyyatdan keçmiş seçki subyektləri və akreditasiyadan keçmiş müşahidəçi qrupunun, seçki komissiyalarının qərarını və seçki qanunvericiliyinin pozulmasını şikayət etmək hüququ var. Seçicilərin seçki prosesində şəxsi hüquqlarının qorunması üçün geniş imkanları yoxdur və bu ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə, beynəlxalq standartlara və öhdəliklərə ziddir. ATƏT-in Demokratik İnstitutlar və İnsan Hüquqları ofisinin məhdudlaşdırılmış seçki müşahidəçi missiyası ilə söhbət zamanı maraqlanan çox sayda tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanlarının seçki ilə əlaqədar şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsini həyata keçirəcəyinə şübhə edirdi.

“Beynəlxalq arenada sübut olunmuş yaxşı təcrübəyə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən qəbul edilmiş qərarların şikayət edilməsi və müzakirəsi üçün ayrılmış bir və iki günlük vaxt uyğun deyil və qısadır. Bu isə şikayətin hazırlanması, araşdırılması və müzakirəsinə mane olur. Son dəyişikliklərə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən inzibati pozuntu protokollarının məhkəmələrə verilməsi, onların müzakirəsi və qərar çıxarılması üçün tətbiq edilmiş uzun müddətlər azaldılıb və bu müsbət qiymələndirilməlidir. Doğrudur, bu dəyişiklərə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisi tərəfindən ona qədər verilmiş tövsiyələr yerinə yetirildi (tövsiyələrə əsasən seçki qanunvericiliyinin pozulması üçün daha sürətli proses təmin edilməli idi), yenilənmiş qaydalara əsasən bu proses üçün on günə qədər vaxt müəyyən edilib, bu yenə də həddindən artıq uzun müddətdir”- müşahidə missiyasının hesabatında oxuyuruq.

Həmçinin, orada qeyd olunub ki, şikayətlərin böyük hissəsi ilə bağlı MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrlərinin və onların ümavinlərinin qərar qəbul etmək hüququ var. Bu isə komissiyalarının kollegiallıq dərəcəsini azaldır və şikayətlərin müzakirəsi prosesinin şəffaflığını məhdudlaşdırır.

Praktiki olaraq komissiyaya daxil olan bütün şikayətlər MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrləri tərəfindən müzakirə olunub. Onlar açıq iclaslarda müzakirə edilməyib. Bundan əlavə MSK-nın sədrinin güman edilən seçki pozuntuları üçün tətbiq etdiyi sanksiyalar qərarının yerinə yetirilməməsi da şikayət edilməli deyil. Bu qanuni hüquqların səmərəli müdafiəsi imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu isə ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə və beynəlxalq standartlara ziddir”- ATƏT-in müşahidə missiyasında oxuyuruq.

QvemoQartli.ge  

Related Posts

ენმ: „რუსთავის თითქმის ყველა საარჩევნო უბანთან, ოცნების წარმომადგენლები ამომრჩევლებზე ზეწოლას ახდენენ“

„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ რუსთავის მაჟორიტარობის კანდიდატი ჯუმბერ მგელაძე,მმართველ პარტიას ამომრჩეველზე ზეწოლაში ადანაშაულებს. „რუსთავის თითქმის ყველა საარჩევნო უბანთან ოცნების წარმომადგენლები ამომრჩევლებზე...

დეცენტრალიზაციის მომავალი/Desentralizasiyanın gələcəyi

დეცენტრალიზაციის სტრატეგია 2020-2025 მიზნად ისახავს, უზრუნველყოს საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული პრინციპების რეალიზება  და ადგილობრივი თვითმმართველობის თანმიმდევრული განვითარება, აქციოს დეცენტრალიზაცია უწყვეტ, მიზანმიმართულ...

სოფელ გამარჯვებაში ნეპოტიზმი იმარჯვებს?! / Qamarcveba kəndində nepotizm qələbə çalır?!

გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ გამარჯვებაში 4 670 ადამიანი ცხოვრობს. მათი უმრავლესობა სოფლის მეურნეობაშია ჩართული. ზოგი კი მუნიციპალურ თუ კერძო სამსახურშია დასაქმებული....

წალკა ამომრჩეველთა სიის ადგილობრივი რეგისტრატორების გარეშე რჩება

ამომრჩეველთა სიების დაზუსტების უზრუნველყოფის კომისიის ქვემო ქართლის წარმომადგენლობა დღეს დაასრულებს რეგისტრატორთა განაცხადების მიღებას. საუბარია რეგისტრატორებზე, რომლებსაც  ამომრჩეველთა სიის დაზუსტება მოუწევთ....

შპს “რუსთავის ფოლადმა“ 35ტ/ს ახალი ფოლადსადნობი ღუმელი ჯერ „ექსპლუატაციაში” ჩაუშვა და შემდეგ ნებართვის მოპოვებას ცდილობს

“რუსთავის ფოლადი” აგრძელებს პროცესს, რომლის მიზანიც წარმოების ექსპლუატაციის პირობების შეცვლაა. კერძოდ „რუსთავის ფოლადი“  ცდილობს, მოიპოვოს გარემოსდაცვითი დადებითი გადაწყვეტილება თავისი „ახალი“ ...

თაზაქენდი – საწარმოო მტვერსა და ბურუსში გახვეული სოფელი / Təzəkənd – sənaye toz-dumanına bürünmüş kənd

სოფელი თაზაქენდი  ქვემო ქართლში, გარდაბნის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. თემში სხვა მრავალ ყოფით სირთულესთან ერთად, ეკოლოგიური პრობლემა უკვე წლებია ერთ-ერთ გადაუჭრელ საკითხად...

მუნიციპალურ შპს/აიპებზე ინფორმაციის გამოქვეყნება რუსთავის ხელისუფლებისთვის გამოწვევაა – თვითმმართველობის ინდექსის 2021 წლის შედეგები

ადგილობრივი თვითმმართველობის გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების ინდექსის, 2021 წლის მონაცემების მიხედვით, რუსთავი მუნიციპალიტეტებს შორის რეგიონში პირველ,  ხოლო ქვეყნის მასშტაბით, მეორე  ადგილზეა....

რუსთავის აზოტის პირველადი პროფესიული კავშირი, სადაც 400-მდე დასაქმებული გაწევრიანდა

ვიდეოში მოისმენთ ინფორმაციას პროფესიული კავშირის მნიშვნელობაზე, რუსთავის აზოტის პირველად პროფესიულ კავშირზე და  საწარმოებში არსებული გამოწვევებზე. რესპონდენტები:  თამაზ დოლაბერიძე მეტალურგიული, სამთო...

რუსთავის ბიუჯეტს მერიის ადმინისტრაციის უფროსის სამსახურიდან გაშვება შესაძლოა 45 900 ლარამდე დაუჯდეს

ოპოზიციური პარტიები, რუსთავის ამჟამად უკვე ყოფილ მერს და ადმინისტრაციას თანამშრომელთა უკანონო გათავისუფლებაში ხშირად ადანაშაულებდნენ. ოპონენტები აღნიშნულს, არასწორ საკადრო პოლიტიკას უკავშირებდნენ...

მეორე ქესალო – „ ჩვენ ფაქტობრივად ვეღარ ვეწევით სოფლის მეურნეობას“

სოფელი მეორე ქესალო საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვართან სიახლოვეს მდებარეობს. დასახლება საგრძნობლად შესამჩნევი უსწორმასწორო რელიეფით გამოირჩევა. სოფელი ცნობილია, თავისი მწვანე გუმბათიანი მეჩეთით, რომელიც...

„დიდ დმანისში“ სასმელ წყალს და მაღალმთიანი დასახლების სტატუსს ითხოვენ/“Didi Dmanisi”də içməli su və dağlıq yaşayış məntəqəsi statusu tələb edirlər

ქვემო ქართლის არაერთი დაბა და სოფელი დგას სასმელი წყლის პრობლემის წინაშე. წლებია განხორციელებული თუ დაგეგმილი პროექტების მიუხედავადლ, მოსახლეობისთვის მთავარი პრობლემების...

„გირჩი“ რუსთავის 81-ე უბანზე ამომრჩეველთა პარალელურ დათვლას ახდენს (ვიდეო)

რუსთავის 20-ე საარჩევნო ოლქის 81-ე უბაზე, პარტია „გირჩის“ წარმომადგენელი, კომისიის წევრი, უბანზე გამოცხადებულ ამომრჩეველთა პარალელურ დათვლას ახორციელებს. საუბნო საარჩევნო კომისიის...

ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტებში მოქალაქეთა მონაწილეობისა და ანგარიშვალდებულების ხარისხი გაუარესდა

ადგილობრივი თვითმმართველობის ინდექსი მუნიციპალიტეტების მერიისა და საკრებულოს გამჭვირვალობის, მოქალაქეთა მიმართ ანგარიშვალდებულებისა და გადაწყვეტილების მიღების პროცესში მოსახლეობის მონაწილეობის ხარისხს  აფასებს.  ინდექსის...

ბოლნისის მუნიციპალიტეტში ანგარიშვალდებულების ხარისხის გაუმჯობესებისთვის სამუშაო ჯგუფები შეიქმნა

2021 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის ინდექსის მონაცემების მიხედვით, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის შეფასება 13%-ია. ინდექსი შეისწავლის, როგორც მუნიციპალიტეტის აღმასრულებელ, ისე წარმომადგენლობით ორგანოს გამჭვირვალობას...

რუსთავში ჯანდაცვის საერთაშორისო დღე აღნიშნეს

დღეს, რუსთავში დემოკრატიული ჩართულობის ცენტრის ინიციატივით, ჯანდაცვის სამინისტროსა და ქვემო ქართლის მუნიციპალიტეტების, სოციალური სამსახურების თანამშრომლებს შორის შეხვედრა შედგა. საუბრის თემა...

Comments
კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *