23.01.2022 სიღრმისეული ჟურნალისტური ნამუშევრები

ყველაფერი ვაჟს – მემკვიდრეობის უსამართლო განაწილება

საქართველოს კანონმდებლობით, შვილებს მშობლების ქონებაზე, თანაბარი უფლებები აქვთ. თუმცა ამის მიუხედავად, არსებული მანკიერი ტრადიციების და შეხედულებების გამო, უმეტეს-წილად, მემკვიდრეობა ვაჟ შვილებს რჩებათ.

უამრავი შემთხვევაა, როდესაც გოგონებს მშობლებისგან, მხოლოდ, ე.წ სამზითვო ნივთები ერგოთ, უძრავი ქონება კი ვაჟებს გაუნაწილეს.  ბევრ სხვა ფაქტორთან ერთად უძრავი ქონების უქონლობა, მეტად დაუცველს ხდის ქალს და მოწყვლადს ოჯახში ძალადობისგან.

აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ უმეტესად, ძალადობის მსხვერპლი ქალები, მოძალადე ქმრებისგან/პარტნიორებისგან სწორედ, ეკონომიკური დამოუკიდებლობის უქონლობის გამო, ვერ აღწევენ თავს. ეს, მხოლოდ ერთი ასპექტია, თუმცა ქალების ფინანსურ არამდგრადობას, სხვა რიგი საკითხების წამოჭრაც შეუძლია.

ჩვენ, შემთხვევითობის პრინციპით, რამდენიმე რუსთაველი ქალი გამოვკითხეთ. გვაინტერესებდა, მათი დამოკიდებულება მემკვიდრეობის გადანაწილების საკითხის მიმართ. რესპონდენტების უმეტესობამ აღნიშნა, რომ მშობლების ქონება, და-ძმებს შორის თანაბრად უნდა გაიყოს. ნაწილის თქმით, ასევე გააჩნია იმ ეკონომიკურ მოცემულობას, რაშიც დედმამიშვილები, ქონების გაყოფის მომენტში, იმყოფებიან.

„ გოგოც და ბიჭიც, ორივე შვილია და შესაბამისად, თანაბრად უნდა გადანაწილდეს ყველაფერი. მათი უფლება-მოვალეობებიც თანაბარი უნდა იყოს, თუნცად მშობლების მოვლის მიმართ და მემკვიდრეობის თვალსაზრისითაც. მყავს ძმა, ჯერ არ გაყოფილა ოფიციალურად არაფერი, მაგრამ როგორც მიღებულია ზოგადად, ჩვენთანაც მასე მოხდება,  ალბათ. საქართელოს მასშტაბით ასეა მიჩნეული, რომ უპირატესობა ბიჭს გააჩნია, თუმცა ეს არ არის სამართლიანი, რა თქმა უნდა.

მე ორი ბიჭი მყავს, მესამე გოგოა, მაგრამ სამივე შვილს თანაბრად გავუნაწილებ ყველაფერს, რაც მექნება. გოგონებს, ოჯახის შექმნის შემდგომ, ხშირად უწევთ, ისეთი რაღაცეების ატანა, რაც წესით არ უნდა აიტანონ. როდესაც აქვს თავისი თავშესაფარი, თუნდაც ერთი ოთახი, უფრო მყარად დგას ის ოჯახის შექმნის მომენტში და მისი დანგრევის დროსაც, თუ ასე მოხდება“, – გვაიმბობს ერთ-ერთი რესპონდენტი.

„მემკვიდრეობა ქალსაც ისევე უნდა ეკუთვნოდეს, როგორც მამაკაცს. მემგონი ეს განსხვავება აღარ არის, ისე როგორც ადრე იყო. არ შეიძლება ასე დაყოფა შვილების.

რაც ხდება პრობლემები, თუნდაც ოჯახის შექმნის შემდეგ, გამომდინარეა იქიდან, რომ ქალს წასასვლელი არ აქვს, თავის შემოსავალი არ გააჩნია და დამოკიდებულია კაცზე, ეს ბევრ დაბრკოლებას ქმნის ქალის ცხოვრებაში“, – აღნიშნავს კიდევ ერთმა რუსთაველი რესპონდენტმა.

„უფრო მეტად უპირატესობა ვაჟებს ენიჭებათ, მაგრამ ქალს თუ თავისი ოჯახი აქვს შექმნილი და აქვს შესაბამისი პირობები, რა თქმა უნდა, გამართლებულია ეს მიდგომა. მაგრამ, თუ გასათხოვარია, ის რაც არის დედმამისეული, ერთსაც ეკუთვნის და მეორესაც. ჩვენ, ორი დანი ვართ და ვინაიდან მთლიანად ჩემი და უვლის დედას, მემკვიდრეობაც მისია, ეს ჩემი პირადი გადაწყვეტილება იყო“, – გვიამბობს 58 წლის ცირა ჯგერენაია.

„ქალებსაც ისევე უნდა დარჩეთ ქონება, როგორც მამაკაცებს. თუ კი ქალს, ყველაფრის გაკეთება უწევს და თავისი წვლილი შეაქვს, ყველა მნიშნველოვან საქმეში, რატომ უნდა რჩებოდეს ყველაფერი მამაკაცს?!  არ არის სწორი მიდგომა! მე, დედისერთა ვარ და ყველაფერი ჩემია, მაგრამ რომ მყავდეს დედმამიშვილი, აუცილებლად გავუნაწილებდი მასაც“ – 47 წლის ლეილა.

საკითხთან დაკავშირებით, კომენტარი გაეროს ქალთა ორგანიზაციის პროგრამის ანალიტიკოსს, ანა ფაშალიშვილს ვთხოვეთ. როგორც ანამ ჩვენთან საუბრისას აღნიშნა, მშობლების მემკვიდრეობის არათანაბარი განაწილება, მრავალი სოციალურ-ეკონომიკური  პრობლემის სათავე შეიძლება გახდეს.

„ფაქტობრივად კანონმდებლობაში არ გვაქს არანაირი პრობლემა, პირიქით კანონმდებლობა გამართულია და პრაქტიკაში ჩვეულებითი სამართალი გვაქვს პრობლემატური. როგორც წესი, ბიჭს რჩება ბინა და გოგოს არ რჩება. ეს მემკვიდრეობის უფლება ისეთი საკითხია, ქალები ნებაყოფლობით თმობენ თავის უფლებას. ბავშვობიდან ვიცით, რომ ეს სახლი ეკუთვნის ბიჭს და იმას უნდა დარჩეს.

ძალიან ბევრი სოციალურ-ეკონომიკური პრობლების სათავეა ეს სინამდვილეში, არ არის მარტივი საკითხი. ის, რომ გოგოს ბინას არ უტოვებენ, ამას თავისი ბევრი მიზეზი აქვს.  თუნდაც ის რომ გათხოვდება და „პატრონს ჩაბარდება“. თავისთავად ეს დამოკიდებულება, იწვევს იმას, რომ ნაკლები განათლება არის ჩადებული გოგოში, ვიდრე ბიჭებში. ძალიან ხშირად არის, თუ შეზღუდული რესურსი აქვს ოჯახს, არ ვამბობ მდიდარ ოჯახებზე, ფოკუსი კეთდება უფრო ბიჭის განათლებაზე, როგორც ოჯახის მარჩენალზე“ – ანა ფაშალიშვილი.

აგრეთვე, საუბრობს ქალის ეკონომიკური გაძლიერების შესაძლებლობებზე, სადაც ერთ-ერთ მთავარი პრობლემა – სასტარტო კაპიტალის უქონლობაა.

„ ეკონომიკური გაძლიერების მიმართულებით ძალიან მნიშნველოვანია მემკვიდრეობის როლი. მაგალითად, თუ კრედიტის აღება უნდა ქალს, სახლისთვის ან ბიზნესისთვის, ბანკს ყოველთვის სჭირდება ქონებით უზრუნველყოფა. ცხადია, უმეტესად ეს არის უძრავი ქონება. ის, რომ ქალს არ აქვს უძრავი ქონება, თავისთავად ფინანსებზე ხელმისაწვდომობას ზღუდავს. არ აქვს სასტარტო კაპიტალი, იმისთვის რომ დაიწყოს ბიზნესი, ან თუნდაც განავითაროს არსებული ბიზნესი. არის ხოლმე ძალიან ხშირად აქცენტირება, იმაზე რომ აი, ქალი გათხოვდა და ქმარს ბინა ექნება და ეგეც ხომ მაგისია?!

სტატისტიკურადაც, ნაკლებია იმის შანსიც, რომ თუ ქალი გათხოვილია, ოჯახმა ჩაუდოს ბინა კრედიტისთვის. განსაკურებით ბიზნესის დასაწყებად, იმიტომ რომ სტერეოტიპია ესეც, რომ ქალებს ნაკლებად შეუძლიათ ბიზნესის კეთება. ეს ძალიან დიდი გამოწვევაა.. სწორედ ეს არის ერთ-ერთი ფაქტორი რომლის გამოც დღეს, კაცებთან შედარებით, ბიზნესს ნაკლებად მართავს ქალი“ – აღნიშნა „გაეროს ქალთა  ორგანიზაციის“ პროგრამის ანალიტიკოსმა ანა ფაშალიშვილმა.

საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მიერ გამოქვეყნებულ პუბლიკაციაში „ქალი და კაცი საქართველოში“ საუბარია, გენდერული ნიშნით აქტივების ფლობის (სიმდიდრის) შეფასებაზე. სტატისტიკის ეროვნული სამსახური, მონაცემების ანალიზის საფუძველზე წერს, რომ დღეს ქვეყანაში, მეტ-წილად სწორედ კაცები ფლობენ და განკარგავენ თითქმის ყველა ტიპის აქტივს, როგორიცაა უძრავი ქონება, მიწა და მსხვილი ტექნიკა.

 

ნინო ბერიძე

მასალა მომზადდა პროექტის “სამუშაოს თანასწორობა: თანასწორი, ინკლუზიური და უსაფრთხო სამუშაო გარემო საქართველოში” ფარგლებში, რომელიც პარტნიორებთან “ქალთა ფონდი საქართველოში”, ორგანიზაცია “უფლებებისა და განათლებისთვის” და “ქვემო ქართლის მედიასთან” თანამშრომლობით, ევროკავშირის მხარდაჭერით ხორციელდება. მასალის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია “ქვემო ქართლის მედია”.

 

QvemoQartli.ge

მასალის გამოყენება შეგიძლიათ, მხოლოდ, საიტის მითითებით

Related Posts

მარნეულში ადგილობრივი ოპოზიციონერები სამართლიან არჩევნებს ითხოვენ

მარნეულში ,, ქართული ოცნების” ოფისმა დაიწყო მუშაობა. მის ოფიციალურ გახსნას ჟურნალისტები არ დასწრებიან, რადგან ინფორმაცია ამის შესახებ მედიას არ ჰქონდა....

“კომპანია RMG -ის დაბინძურების არეალი და მასშტაბები საგანგაშო მდგომარეობამდეა გაზრდილი” – მწვანე ალტერნატივა

„მწვანე პოლიტიკის საზოგადოებრივმა პლატფორმამ“ ჰაინრიჰ ბიოლის ფონდის სამხრეთ კავკასიის ბიუროს ფინანსური მხარდაჭერით, კომპანია RMG – ის მუშაობის არეალში, ბოლნისისა და...

რუსთავი-თბილისის ჩქაროსნული გზის პროექტს მოსახლეობის განსახლების გეგმა, ჯერაც, არ აქვს

დღეს, მუნიციპალური გავითარების ფონდში, რუსთავის-თბილისისი ჩქაროსნული გზის მშენებლობის, გარემოზე ზემოქმედების ანგარიშის (გზშ) საჯარო განხილვა შედგა. შეხვედრას ორი დაინტერესებული მოქალაქე, ფონდის...

გოგონები დაბა კაზრეთში პოზიტიური ცვლილებებისთვის

პროექტის მიზანია დაბაში მცხოვრები გოგონების/ქალების გააქტიურება - ადგილობრივ დონეზე პოზიტიური ცვლილებებისთვის. პროექტის მონაწილეებს უტარდებათ შემდეგი თემატიკის ტრენინგები:

სარეზერვო ფონდის ხარჯვა პანდემიის დროს

ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტმა (IDFI) შეისწავლა საქართველოს‌ ‌მთავრობის‌ ‌სარეზერვო‌ ‌ფონდის‌ ‌ხარჯვა‌ ‌პანდემიის‌ ‌დროს. კვლევის ძირითადი მიგნებების თანახმად, ‌ ‌სარეზერვო ფონდის...

ენმ: „რუსთავის თითქმის ყველა საარჩევნო უბანთან, ოცნების წარმომადგენლები ამომრჩევლებზე ზეწოლას ახდენენ“

„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ რუსთავის მაჟორიტარობის კანდიდატი ჯუმბერ მგელაძე,მმართველ პარტიას ამომრჩეველზე ზეწოლაში ადანაშაულებს. „რუსთავის თითქმის ყველა საარჩევნო უბანთან ოცნების წარმომადგენლები ამომრჩევლებზე...

კორპორაციული პასუხისმგებლობა ქვეყანაში, სადაც ადამიანი არ არის მთავარი ღირებულება

შვიდ ოქროს წესს მოიცავს კორპორაციული სოციალური პასუხისმგებლობა და ეს წესები, დაცვის შემთხვევაში, ვფიქრობ, ნამდვილ ოქროზე ძვირფასია: ბიზნესის ეთიკურად წარმოება; ადამიანის...

ხატისოფელი: სოფლად მცხოვრები ქალები და კოვიდპანდემია

ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ხატისოფელში 420 ადამიანი სახლობს, აქედან 105 პენსიონერია, 18 წლამდე მოზარდი კი – 87.  სოფელი ორ ნაწილად არის გაყოფილი:...

საჯარო და კერძო სკოლის მასწავლებლები – ერთნაირი სამუშაო განსხვავებული შრომის პირობები

კანონის წინაშე, ყველა ადამიანი თანაბარი უფლებით სარგებლობს. თუმცა, ხშირად ეს უფლება, სწორედ კანონის მეშვეობით ირღვევა. ამის, მაგალითი შეიძლება იყოს, საჯარო...

თანასწორი, ინკლუზიური და უსაფრთხო სამუშაო გარემო საქართველოში

ქვემო ქართლში პროექტის ფარგლებში:  “სამუშაოს თანასწორობა: თანასწორი, ინკლუზიური და უსაფრთხო სამუშაო გარემო საქართველოში” – ვორქშოფების სერია გაიმართა. მომხსენებლებმა მიმოიხილეს შრომის...

ინტერნეტ გამოცემა რუსთავის თვითმმარველობის წინააღმდეგ

4 ოქტომბერს პრესაგე.ტვ-იმ რუსთავის საკრებულოს ხელმძღვანელს, კახა გუგენიძეს წერილით მიმართა. ინტერნეტ გამოცემის რეგიონალური კორესპოდენტი, მანონ ბოკუჩავა  ითხოვდა ინფორმაციას  2010-2011 წ....

გარდაბნის 64-ე და 52-ე უბნებთან ხალხმრავლობაა

გარდაბნის მუნიციპალიტეტისსოფელ ქესალოს 64-ე და 52-ე უბნებთან, მოქალაქეების სიმრავლეა. უბნის თავმჯდომარე მეხმან მურადოვი, აცხადებს რომ შეკრებილებს არაერთხელ მისცა შენიშვნა და...

საზღვრისპირა სოფლის ცხოვრება

მარნეულის მუნიციპალიტეტში, სოფელ სადახლოსთან საქართველო-სომხეთის ერთ-ერთი საზღვარი გადის. აქ ორ ქვეყანას მდინარე დებედა ყოფს. დებედას მარჯვენა სანიპიროზე ნაძვნარია. ერთი სიმაღლის...

მედიაწიგნიერების გამოწვევები – ბოლნისის საინფორმაციო რეალობა

სულ რამდენიმე წუთია საჭირო იმისთვის, რომ საკუთარი ვებგვერდი შექმნა. ამაზე მარტივია, ნებისმიერ სოციალურ ქსელში ჯგუფის შექმნა, სადაც პოსტების სახით შეგიძლია...

საჯარო მოხელეები საოლქო საარჩევნო კომისიაში – ოპოზიცია ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენების შესახებ

პარტია „ევროპული საქართველო”-ს რუსთავის ორგანიზაციის წევრები ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენებაზე საუბრობენ. აცხადებენ, რომ საარჩევნო პროცესისთვის ისეთი მნიშვნელოვანი პოზიცია, როგორც ოლქის წევრობაა,...

Comments
კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *