14.08.2022 სიღრმისეული ჟურნალისტური ნამუშევრები

„დილის 05:00 საათიდან ფეხზე ვართ“ – ქალების ხმა სურსათის ბაზრიდან

აგრარული ბაზარი – ადგილი, სადაც დასაქმებულთა უმეტესი ნაწილი, ქალია. შრომობენ, ბევრს, სტრესულ და რთულ სამუშაო პირობებში – საკუთარი ჯანმრთელობის და დიდი ძალისხმევის ფასად.

აქ, ქალების უმეტესობა, შუახნის ან შუახანს გადაცილებულია. მათი ცხოვრების  ნახევარი კი, ბაზარში მუშაობის წლებს ითვლის. ისტორიებიც ერთმანეთს ჰგავს. ამბობენ, რომ სამუშაო გარემო და პირობები „ქალისთვის შეუფერებელია“, თუმცა  ოჯახების სარჩენად სხვა გამოსავალი არ აქვთ.

რუსთავში, ორი სასურსართო ბაზარია, ძველი და ე.წ სტამბულის ბაზარი. მართალია, შენობები კეთილმოწყობილია, თუმცა მოვაჭრეები, იქ მომხმარებელთა ნაკლებობას უჩივიან.

მოვაჭრეთა ის ნაწილი, კი რომლებიც, სტამბულის ბაზარზე, სპეციალურად მოწყობილ, ღია სივრცეში მუშაობენ, სამუშაო გარემოზე წუხან. ამბობენ, რომ მუშაობა განსაკუთრებით ზაფხულის ცხელ დღეებსა და ზამთარში – წვიმიანი ამინდების დროს უჭირთ.

„ შაქარი მაქვს, მაგრამ გაჭირვებული მიანც ვდგევარ, პურის ფული რომ გავაკეთო შვილო. გართულებული ცხოვრება გვაქვს. ამ სიმძიმეებს ხომ ხედავთ?! სულ მე ვეწევი, ვშრომობ და ვწვალობ –  25 წელია ამ საქმეზე ვმუშაობ და სულ ასეთ რეჟიმში ვარ. მყიდველი ნაკლებია, ხალხს ფული არ აქვს, სამსახური არა არის. განსაკუთრებით მიჭირს ზამარში, სიცივეში დგომა“ – 60 წლის მერი.

„ ყველანაირ სირთულეებს ვაწყდებით, პროდუქცია ძალიან ძვირია, ხალხს უჭრს და ვერ ყიდულობენ. აქ, ქალები კაცის საქმეს ვაკეთებთ. 15 წელია ამ საქმეში ვარ, შეჩვეული ვარ უკვე, აბა სხვაგან, სად უნდა დასაქმდეს ჩემი ასაკის ადამიანი?! რა ვქნა, მეტი არაფერია, მხოლოდ პურის ფული, რომ იარსებო. შაქრიანი ვარ და მარტო 200 ლარის წამალი მჭირდება ყოველთვიურად. მიწევს ჩემი ჯანმრთელობის მიუხედავად შრომა. ხან ვისვენებ, ხან გამოვდივარ და ვცდილობ ხელი შევუწყო თავს“, – გვიყვება 62 წლის მარინა გოგატიშვილი.

„რთულია, ძალიან რთული. აგერ უკვე 25 წელზე მეტია აქ ვდგავარ, ოჯახი რომ შევინახო. დავბერდით ამ ბაზარში, დილას ადრე ადექი, მოდი, ინერვიულე, და ზოგჯერ ისე ვბრუნდებით სახლში, რომ „კაპიკსაც“ ვერ ვაკეთებთ. რა ვქნათ, ასეთია ჩვენი ცხოვრება. სიმძიმეების აწევაც გვიწევს, როდესაც მივდივარ საქონლის მოსატანად. ჯანმრთელობის მხრივაც, ყველაფერი დაგვმართა ამ ბაზრობამ“, – ამბობს 64 წლის ლალი.

„ აი, გარეთ რომ სტამბულს ბაზარს ეძახდნენ, იქიდან მოყოლებული აქვ ვარ. რთულია ამხელა ყუთების აწევა, შრომატევადი საქმეა, დილის 5-ის ნახევრიდან ფეხზე ვართ. უნდა წახვიდე, მოიტანო ტავარი, ზოგი შეიძლება გაფუჭებულიც კი გამოდგეს. ასევე, ძალიან დაუფასებელია ჩვენი შრომა, ხალხი ბაზარში არ შემოდის, ნაკლები მომხმარებელია, ზაფხულშიც და ზამთარშიც. ნახეთ, როგორი მოწესრიგებულია ბაზარი, მაგრამ ხალხი მაინც, გარეთ,  ტროტუარებზე მოწყობილ ბაზრებზე დადის“, – 60 წლის ნუნუ.

„ახალი ოპერაცია მაქვს გაკეთებული, მეორე ჯგუფის ინვალიდი ვარ, არ შეიძლება ჩემი მძიმის აწევა და ფიზიკური მუშაობა, ორ კილოზე მეტს წესით არ უნდა ვწევდე. თუმცა, მაინც მიწევს გამოსვლა, მუშაობა და აქ დადგომა. წამლის ფულზე მოვდივარ, გაჭირვებული ქალი ვარ, სხვა გზა არ მაქვს“, – აღნიშნავს კიდევ ერთ-ერთი მოვაჭრე.

ქალები, რომლებსაც ვესაუბრეთ, ასევე იმ დამამცირებელ მოპყრობაზეც გვიყვებიან, რასაც ზოგიერთ შემთხვევაში, მომხმარებლის მხრიდან განიცდიან.

„ არის დამამცირებელი მოპყრობაც ხალხის მხრიდან, “ვაჭრები“ ხართ, „გადამყიდველები“ ხართ, ისეთ შეურაცხყოფას მოგაყენებს ზოგი, რომ მეტიც არ შეიძლება. ჩვენც რა ვქნათ, ძვირად რომ ვიღებთ როგორ უნდა გავყიდოთ?! ზოგ რამეს თავის ფასშიც კი ვყიდით. რაც შეეხება ბაზარს, სისუფთავეა, სითბოა – მაგ მხრივ არ არის პრობლემა“, – ამბობს 60 წლის ნინა გოგაშვილი.

„ თუ საქონელს შედარებით ძვირს ვაფასებთ, მომხმარებლიდან ხშირად არის სალანძღავი სიტყვებიც, რა ვქნათ?! რა ჩვენი ბრალია, თუ გლეხი თავს შრომას ასეთ ფასს ადებს ?!“ – კითხულობს  50 წლის ლელა, რომელიც 7 წელია სურსათით ვაჭრობს.

საკითხზე კომენტარი სოციოლოგ გიგა კურაპეტიანს ვთხოვეთ.

კურაპეტიანი საუბრობს, რომ სახელმწიფო უნდა იყოს პირველი ადრესატი, როდესაც სიღარიბის გამომწვევ მიზეზებზე და მისი გადალახვის პერსპექტივებზე ვსაუბრობთ.

“მოვაჭრეობა არ არის არჩევანი. ადამიანები რომლებიც მსგავსად არაფორმალურ სივრცეში არიან დასაქმებულები, დასაქმების სხვა ალტერნატივები, ან უკეთესი ალტერნატივები არ აქვთ. საგულისხმოა ისიც, რომ ხშირად, ამ სფეროში დასაქმებულია მოსახლეობის ხანდაზმული ნაწილი. ამის მიზეზები ხშირად უკავშირდება ბანკიდან მაღალი საპროცენტო განაკვეთით აღებულ სესხს, მედიკამენტების ფასებს, კომუნალური გადასახადების ვალდებულებებს. პირადი და ოჯახის სხვა წევრებისთვის რჩენის ვალდებულება. ხშირად სწორედ (გარე)მოვაჭრეებს აქვთ აღებული. ჩემი კვლევითი გამოცდილებიდან გეტყვით, რომ მოვაჭრეთა უმრავლესობა, ხშირად, ოჯახის ერთადერთ ან ერთ-ერთ ძირითად შემომტანს წარმოადგენს.

სახელმწიფო უნდა იყოს პირველი ადრესატი, როდესაც სიღარიბის გამომწვევ მიზეზებზე და მისი გადალახვის პერსპექტივებზე ვსაუბრობთ. სახელმწიფოს ვალდებულებაა, აღნიშნული არაფორმალური სივრცეების იმგვარი ფორმალიზება მოახდინოს, რომ მოვაჭრეებს შრომითი დაცვის გარანტიები, ჯანმრთელობის დაზღვევა და კომფორტული შრომითი სივრცე ჰქონდეთ. დღეს სიღარიბეზე საუბრის დროს, სახელმწიფო არ ჩანს. თითქოს უხილავია გამხდარი. ამის გამოა, რომ ბიზნესი მდიდრდება და მოქალაქეებს, ჩვენი ქვეყნის უმრავლესობას, დღიდან-დღემდე თავის გატანა უჭირს.

ასევე, დღეს სიღარიბის ერთ-ერთ ძირითად მიზეზს მედიკამენტებზე არსებული მაღალი ფასები წარმოადგენს. ესეც ბიზნესის პოლიტიკაა – თუ გაქვს ფული გადარჩები და მიიღებ ეფექტიან სამედიცინო სერვისსა და საჭირო მედიკამენტს, თუ არა – მაშინ ვერ გადარჩები. პენსიონერების უმრავლესობა (და არამხოლოდ) ხშირად ამიტომაც არის იძულებული ვაჭრობით დაკავდეს. ვაჭრობა ხალხისთვის თავის გატანის უალტერნატივო წყაროდ იქცა. ყველა პრობლემაში სახელმწიფოს უმოქმედობა უნდა დავინახოთ“ –  სოციოლოგი გიგა კურაპეტიანი.

 

ნინო ბერიძე

მასალა მომზადდა პროექტის “სამუშაოს თანასწორობა: თანასწორი, ინკლუზიური და უსაფრთხო სამუშაო გარემო საქართველოში” ფარგლებში, რომელიც პარტნიორებთან “ქალთა ფონდი საქართველოში”, ორგანიზაცია “უფლებებისა და განათლებისთვის” და “ქვემო ქართლის მედიასთან” თანამშრომლობით, ევროკავშირის მხარდაჭერით ხორციელდება. მასალის შინაარსზე სრულად პასუხისმგებელია “ქვემო ქართლის მედია”.

QvemoQartli.ge

მასალის გამოყენება შეგიძლიათ, მხოლოდ, საიტის მითითებით

 

Related Posts

H2O როგორც მხოლოდ ფორმულა – სკოლა წყლის გარეშე

ბერლინს და სოფელ წინწყაროს ბევრი არაფერი აქვთ საერთო. მიუხედავად ამისა, რვა წლის წინ, სწორედ, ბერლინში დაწერილი: „ ჩვენ გვინდა, ვიცხოვროთ სამყაროში, სადაც თითოეულ ადამიანს ექნება შესაძლებლობა, ხელი მიუწვდებოდეს უსაფრთხო სასმელ წყალსა და სანიტარიაზე“

ხაიში – შეშინებული რესპონდენტები და სოფლის მთავარი პრობლემა

491 ადამიანი ცხოვრობს თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ხაიშში. მათი დიდი ნაწილი სვანეთიდან ჩამოსახლებული ეკომიგრანტია, ნაწილი კი შედარებით ახალი მოსახლე.უცნაურად თვალშისაცემია  სოფელში...

აუდიტი: მარნეულის მუნიციპალიტეტი სათანადოდ არ აკონტროლებს საწვავის ხარჯვის მიზნობრიობას

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა ჩაატარა მარნეულის მუნიციპალიტეტის 2019-2020 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტი. შედეგები, მიმდინარე წელს, გამოქვეყნდა და მათ თანახმად:   ფინანსური...

რუსთავში ოპოზიცია საარჩევნო უბნებში კომისიის „დამოუკიდებელ“ წევრებად მმართველი პარტიის აგიტატორების დანიშნვაზე საუბრობს

#20 რუსთავის საოლქო საარჩევნო კომისიაში მორიგი სხდომა ჩატარდა. განხილვისთვის სამი საკითხი წარადგინეს: რუსთავის 45-ე საარჩევნო უბანზე კომისიის წევრის არჩევა; #21,...

უფლებადამცველები ცესკოსთან ძალოვანი უწყებების ქმედებებზე

8 ნოემბერს ოპოზიციამ პარლამენტთან საპროტესტო აქცია გამართა, რომელზეც მთავრობას მოსთხოვა ხელახალი არჩევნების დანიშნვა, ცესკოს თავმჯდომარის გადადგომა და პოლიტპატიმრების გათავისუფლება. მოთხოვნების...

“სამუშაოები დაუსრულებელია” – აუდიტი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის საქმიანობაზე

სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის 2018-2019 წლების საქმიანობის შესაბამისობის აუდიტის დასკვნა გამოაქვეყნა. აუდიტის შედეგად გამოვლინდა შემდეგი მიგნებები: საბიუჯეტო რესურსები რესურსების...

პირველად პოლიციაში – არასრულწლოვანთა მართლმსაჯულება

პრობლემა გასული წელს,  15 წლის ლუკა სირაძემ თვითმკვლელობა სცადა. სამწუხაროდ, მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა და მოზარდი გარდაიცვალა. ტრაგიკულ  შემთხვევას წინ...

COVID 19 – რეკომენდაციები

„ახალი“ კორონავირუსი არის კორონავირუსის ახალი შტამი. კორონავირუსით გამოწვეული ავადობა პირველად გამოვლინდა ჩინეთის ქალაქში უხანი და მას ოფიციალურად ეწოდა „კორონავირუსით დაავადება-2019“...

გლობალური დათბობა და პასუხისმგებელი უწყებების უმოქმედობა – კუმისის ტბაში წყლის დონე კრიტიკულად შემცირდა

ზამთრის მოახლოებასთან ერთად იწყება დიდი მოგზაურობა ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ. ამ მოგზაურობას, წყალმცურავი ფრინველების ნაწილი, ყოველ წელს, ასრულებს და შესვენებისთვისა, თუ გამოზამთრებისთვის...

რუსთავის მერს მოქალაქეების მიღების დღეები არ აქვს

QvemoQartli.ge-ს დაუკავშირდნენ მოქალაქეები, რომლებიც აცხადებენ, რომ თვეებია, უშედეგოდ, ცდილობენ რუსთავის მერთან ნინო ლაცაბიძესთან შეხვედრას. მსგავსი შინაარსის კომენტარები, ასევე, გვხვდება რუსთაველების...

ევროპული სასწავლო პროგრამა, როგორც ხიდი საერთაშორისო განათლებისკენ

„ორი წლის წინ ახალციხის ერთ-ერთ საჯარო სკოლაში ვსწავლობდი. ვერასდროს წარმოვიდგენდი, რომ საზღვარგარეთ გავაგრძელებდი სწავლას – ეს შეუძლებლად მიმაჩნდა. ვფიქრობდი, რომ...

საარჩევნო უბნებთან უცნობი პირები დგანან (ვიდეო)

რუსთავის ინტერნატების დასახლებაში, მე-17 საარჩევნო უბანთან უცნობი პირები დგანან. მათი ნაწილი თავს არიდებს გადაღებას, ნაწილი კი აცხადებს, რომ ახლობელს ელის....

დიდი ქალაქების მეზობელი სოფლის პრობლემა / Böyük şəhərlərin qonşuluğunda yerləşən Poladaantkari kəndinin problemləri

ფოლადაანთკარში გზას, წყალს და საბავშვო ბაღს ითხოვენ გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელი ფოლადაანთკარი, დასახლებად 2008 წლიდან დაარეგისტრირეს. მანამდე, მეტალურგიული ქარხნის „დაჩების“ სახელით...

რუსთავში საბავშო ბაღების რეაბილიტაციას ნული ლარით გეგმავენ

რუსთავის საკრებულომ, დეკემბრის ბოლოს 2012 წლის ბიუჯეტი დაამტკიცა. ბიუჯეტში სხვადასხვა ხარჯების გვერდით ნახსენები იყო საბავშო ბაღების რეაბილიტაციაც. თუმცა ამ საქმისთვის...

რუსთავი – არჩევნების პირველი ტურის შედეგი

რუსთავის საარჩევნო უბნების შედეგები სრულად დაითვალეს. ამომრჩევლებმა, რომელთაც ხმა ქალაქის 88 საარჩევნო უბანში მისცეს, რუსთავის საკრებულო ამგვარად დააკომპლექტეს: “ნაციონალურ მოძრაობას“...

Comments
კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *