16.01.2021 სიღრმისეული ჟურნალისტური ნამუშევრები

“300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა” – ეუთო [Material Azərbaycan dilində əlçatandır]

ეუთოს საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიამ, საპარლამენტო არჩევნების მონიტორინგის ძირითადი მიგნებები გამოაქვეყნა. ანგარისში ცალსახად უარყოფით მოვლენად არის შეფასებული, კენჭისყრის დღეს,  საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების პრაქტიკა.

„ ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაჟღერებული რეკომენდაციები, რომელთა მიხედვით საჩივრების განხილვისა და სააპელაციო პროცედურების გამარტივება და ამ პროცესის საერთაშორისო სტანდარტებთან და კარგ პრაქტიკასთან დაახლოება უნდა მოხდეს, არ შესრულებულა.

საერთაშორისო საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბრისას ბევრი დაინტერესებული მხარე ეჭვს გამოთქვამდა საარჩევნო კომისიების, სასამართლობის და სამართალდამცავი ორგანოების მიერ არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვასთან დაკავშირებით. 300-ზე მეტი საჩივრის უდიდესი უმრავლესობა დაუშვებლად ან უსაფუძვლოდ ცნეს, ბევრი მათგანი შესაბამისად არც განხილულა, რაც ეფექტური იურიდიული დაცვის უფლებას საფრთხის ქვეშ აყენებდა”- წერია, სადამკვირვებლო მისიის მიგნებებში.

ბოლო დროს განხორციელებული საკანონმდებლო ცვლილებებით არ მოხდა ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის და ვენეციის კომისიის მიერ დიდი ხნის წინ გაცემული რეკომენდაციების გათვალისწინება. აღნიშნული რეკომენდაციები საარჩევნო დავების გადაწყვეტის სისტემის გამარტივებას და გასაჩივრების უფლებასთან დაკავშირებული წესების გაფართოებას ეხება.

ანგარისში ვკითხულობთ, რომ მაშინ როდესაც რეგისტრირებულ საარჩევნო სუბიექტებს და აკრედიტირებულ სადამკვირვებლო ჯგუფებს საარჩევნო კომისიების გადაწყვეტილებების და საარჩევნო კანონმდებლობის დარვევების გასაჩივრების უფლება აქვთ, ამომრჩევლებს საარჩევნო პროცესში საკუთარი უფლებების დაცვის ფართო საშუალებები არ გააჩნიათ, რაც ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებსა და საერთაშორისო სტანდარტებს და ვალდებულებებს ეწინააღმდეგება. ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის შეზღუდულ საარჩევნო სადამკვირვებლო მისიასთან საუბარში ბევრი დაინტერესებული მხარე გამოხატავდა ეჭვს, რომ საარჩევნო კომისიები, სასამართლოები და სამართალდამცავი ორგანოები არჩევნებთან დაკავშირებული საჩივრების მიუკერძოებლად და ეფექტურად განხილვას არ მოახდენდნენ.

„ საერთაშორისო არენაზე აპრობირებული კარგი პრაქტიკის მიხედვით, საარჩევნო კომისიების მიერ მიღებული გადაწყვეტილებების გასაჩივრებისთვის და განხილვისთვის გამოყოფილი ერთდღიანი და ორდღიანი ვადები არასათანადოდ მოკლეა, რაც ხელს უშლის საჩივრების მომზადებას, გამოძიებას და განხილვას.  ბოლოდროინდელი ცვლილებებით საარჩევნო კომისიების მიერ სასამართლოებში ადმინისტრაციული დარღვევების ოქმების შეტანისთვის,მათი განხილვისთვის და გადაწყვეტილების გამოტანისთვის დაწესებული ხანგრძლივი ვადები შემცირდა, რაც დადებითად უნდა შეფასდეს. მართალია ამ ცვლილებით ეუთოს დემოკრატიული ინსტიტუტებისა და ადამიანის უფლებების ოფისის მიერ მანამდე გაცემული რეკომენდაცია შესრულდა (რომლის მიხედვით საარჩევნო კანონმდებლობის დარღვევებისთვის უფრო სწრაფი პროცესი უნდა ყოფილიყო უზრუნველყოფილი), განახლებული წესების მიხედვით ამ პროცესისთვის ათ დღემდე ვადაა განსაზღვრული, რაც მაინც ზედმეტად ხანგრძლივ პერიოდს წარმოადგენს“- ვკითულობთ სადამკვირვებლო მისიის ანგარიშში.

აქვე აღნიშნულია, რომ საჩივრების დიდ ნაწილთან დაკავშირებით გადაწყვეტილებების მიღების უფლება ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეებს და მათ მოადგილეებს გააჩნიათ, რაც ამ კომისიების კოლეგიალურობის ხარისხს ამცირებს და საჩივრების განხილვის პროცესის გამჭვირვალობას ზღუდავს.  

„ პრაქტიკულად ყველა ის საჩივარი, რომლებიც კომისიებში იქნა შეტანილი, ცესკოს/საოლქო საარჩევნო კომისიების თავმჯდომარეების მიერ იქნა განხილული ისე, რომ მათი ღია სხდომებზე განხილვა არ მომხდარა. გარდა ამისა, ცესკოს თავმჯდომარის ის გადაწყვეტილებები რომელთა მიხედვით სავარაუდო საარჩევნო დარღვევებისთვის სანქციების დაწესება არ მოხდა, არაა გასაჩივრებადი, რაც კანონიერი უფლებების ეფექტურად დაცვის შესაძლებლობას ზღუდავს, ეს კი ეუთოს წინაშე აღებულ ვალდებულებებს და საერთაშორისო სტანდარტებს ეწინააღმდეგება“- ეუთოს სადამკვირვებლო მისია.

ATƏT-in Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası Parlament seçkilərinin monitorinqinin əsas tapıntılarını yayımlayıb. Hesabatda səsvermə günü şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurları təcrübəsi birmənalı şəkildə mənfi hadisə olaraq dəyərləndirilib.

“ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları və Venesiya Komissiyası tərəfindən uzun müddət əvvəl səsləndirilmiş tövsiyələr yerinə yetirilməyib. Həmin tövsiyələrə əsasən şikayətlərin müzakirəsi və apellasiya prosedurlarının asanlaşdırılması, həmin prosesin beynəlxalq standartlarla və yaxşı təcrübə ilə yaxınlaşdırılması olmalıdır.

Beynəlxalq seçki müşahidə missiyası ilə söhbət zamanı çox sayda maraqlanan tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanları tərəfindən seçkilərlə bağlı şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsi ilə əlaqədar öz şübhəsini bildirirdi. 300-dən artıq şikayətin əksəriyyətini yolverilməz yaxud əsassız hesab etdilər, onlardan çoxu heç uyğun şəkildə müzakirə də olunmadı və bu səmərəli hüquqi müdafiə hüququnu təhlükə altına qoyurdu”- müşahidə missiyasının tapıntılarında yazılıb.

Son zamanlar həyata keçirilmiş qanunvericilik dəyişikliklərinə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisinin və Venesiya Komissiyasının uzun müddətdir verdiyi tövsiyələrin nəzərə alınmır. Qeyd olunan tövsiyələr seçki davalarının həlli sisteminin asanlaşdırılması və şikayət etmək hüququ ilə bağlı qaydaların genişləndirilməsinə aiddir.

Hesabatda oxuyuruq ki, qeydiyyatdan keçmiş seçki subyektləri və akreditasiyadan keçmiş müşahidəçi qrupunun, seçki komissiyalarının qərarını və seçki qanunvericiliyinin pozulmasını şikayət etmək hüququ var. Seçicilərin seçki prosesində şəxsi hüquqlarının qorunması üçün geniş imkanları yoxdur və bu ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə, beynəlxalq standartlara və öhdəliklərə ziddir. ATƏT-in Demokratik İnstitutlar və İnsan Hüquqları ofisinin məhdudlaşdırılmış seçki müşahidəçi missiyası ilə söhbət zamanı maraqlanan çox sayda tərəf, seçki komissiyaları, məhkəmələr və hüquq mühafizə orqanlarının seçki ilə əlaqədar şikayətlərin qərəzsiz və səmərəli müzakirəsini həyata keçirəcəyinə şübhə edirdi.

“Beynəlxalq arenada sübut olunmuş yaxşı təcrübəyə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən qəbul edilmiş qərarların şikayət edilməsi və müzakirəsi üçün ayrılmış bir və iki günlük vaxt uyğun deyil və qısadır. Bu isə şikayətin hazırlanması, araşdırılması və müzakirəsinə mane olur. Son dəyişikliklərə əsasən seçki komissiyaları tərəfindən inzibati pozuntu protokollarının məhkəmələrə verilməsi, onların müzakirəsi və qərar çıxarılması üçün tətbiq edilmiş uzun müddətlər azaldılıb və bu müsbət qiymələndirilməlidir. Doğrudur, bu dəyişiklərə əsasən ATƏT-in Demokratik İnstitutları və İnsan Hüquqları ofisi tərəfindən ona qədər verilmiş tövsiyələr yerinə yetirildi (tövsiyələrə əsasən seçki qanunvericiliyinin pozulması üçün daha sürətli proses təmin edilməli idi), yenilənmiş qaydalara əsasən bu proses üçün on günə qədər vaxt müəyyən edilib, bu yenə də həddindən artıq uzun müddətdir”- müşahidə missiyasının hesabatında oxuyuruq.

Həmçinin, orada qeyd olunub ki, şikayətlərin böyük hissəsi ilə bağlı MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrlərinin və onların ümavinlərinin qərar qəbul etmək hüququ var. Bu isə komissiyalarının kollegiallıq dərəcəsini azaldır və şikayətlərin müzakirəsi prosesinin şəffaflığını məhdudlaşdırır.

Praktiki olaraq komissiyaya daxil olan bütün şikayətlər MSK/Dairə Seçki Komissiyalarının sədrləri tərəfindən müzakirə olunub. Onlar açıq iclaslarda müzakirə edilməyib. Bundan əlavə MSK-nın sədrinin güman edilən seçki pozuntuları üçün tətbiq etdiyi sanksiyalar qərarının yerinə yetirilməməsi da şikayət edilməli deyil. Bu qanuni hüquqların səmərəli müdafiəsi imkanlarını məhdudlaşdırır. Bu isə ATƏT qarşısında götürülmüş öhdəliklərə və beynəlxalq standartlara ziddir”- ATƏT-in müşahidə missiyasında oxuyuruq.

QvemoQartli.ge  

Related Posts

მარნეულში ნოვრუზ ბაირამი აღნიშნეს

მარნეულში, ნოვრუზ ბაირამის დღესასწაული სახალხო ზეიმით აღნიშნეს. რეგიონის მუნიციპლაიტეტებმა კარვის ფორმის სტენდებზე, მათი რაიონის ფოტოები განათავსეს. კარვებთან სუფრები გაიშალა. განსაკუთრებით...

რეპორტაჟი: ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელი ცურტავი

ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცურტავში, რომელსაც ,,შუშანიკის წამების” ავტორის იაკობ ცურტაველის სოფელს უწოდებ, დღეს ქართული ცოტამ თუ იცის. სოფელში 2002 წლის...

რუსთავს ახალი წლის “ლამაზად” შეხვედრა 114 482 ლარი დაუჯდა

საახალწლო სამზადისის დაწყებისას, რუსთავის ადგილობრივი ხელისუფლების წარმომადგენლები აცხადებდნენ, რომ ყველაფერს აკეთებენ იმისთვის, რომ რუსთაველები „ლამაზად“ შეხვდნენ ახალ წელს. ახლა, როდესაც...

ჭერიდან მუდმივად ცვივა რაღაცეები, წვიმიან ამინდში კი სამუშაო არეალი სველდება – რუსთავის საწარმოებში დასაქმებული ქალები

ქალსა და მამაკაცს შორის არათანაბარი ანაზღაურება, თანაბარი სამუშაოს შესრულების შემთხვევაში, ერთ-ერთი საკითხია, რომელზეც არამხოლოდ დასაქმებულები, სტატისტიკაც საუბრობს. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული...

ქესალოში შიდა გზების მოწესრიგებას ითხოვენ

გარდაბნის რაიონის  სოფელი ქესალო, საზოგადოების ყურადღების ცენტრში 2009 წლის 2 აგვისტოს მოხვდა. უხვმა ნალექმა სოფელი დატბორა. რეგიონის გუბერნატორი, მთავრობის წარმომადგენლებთან...

რეპორტაჟი – ქვემო კაპანახჩი და ლელაშხა

ისევე, როგორც ქვემო ქართლის სხვა რაიონებში, გარდაბანშიც მოსახლეობის ძირათი შემოსახლის წყარო სოფლის მეურნეობაა. ადგილობრივები ამუშავენ მიწებს და ზრდიან პირუტყვს. გარდაბნის...

გოგონები დაბა კაზრეთში პოზიტიური ცვლილებებისთვის

პროექტის მიზანია დაბაში მცხოვრები გოგონების/ქალების გააქტიურება - ადგილობრივ დონეზე პოზიტიური ცვლილებებისთვის. პროექტის მონაწილეებს უტარდებათ შემდეგი თემატიკის ტრენინგები:

ერთი ყველასთვის – ყველა ერთისთვის

დღეს, სამოქალაქო სოლიდარობის აქცია, თბილისისი ექვს მოედანზე, ერთროულად დაიწყო. ადამიანის უფლებები, განათლება, უსაფრთხო გარემო, თავისუფალი მედია, სამართლიანი არჩევნები და კულტურული...

„ ქვეყნის კანონები სხვაა, მათ კი თავიანთი კანონები აქვთ“ – სამუშაო პირობებზე “რუსთავის ფოლადში”

ქვეყანაში, სადაც უმუშევრობა პრობლემების სათავეშია, ხშირად, გვავიწყდება ვწეროთ იმაზე თუ რა პირობებში მუშაობენ ადამიანები, რომლებმაც მოახერხეს სამსახურების პოვნა. აქვთ, თუ...

#გავიგუდეთ

მსხვილი საწარმოები რუსთავის ცხოვრების ნაწილია. მიუხედავად იმისა, რომ საწარმოები ყველაზე დიდი დამსაქმებლები არიან, ამ მედალს ორი მხარე აქვს. ამ მეორე...

საშუალოვადიანი განვითარების დოკუმენტების ხარისხის მონიტორინგი

ქვემო ქართლის რეგიონში მიმდინარეობს პროექტი, რომლის მიზანიც ასოცირების ფარგლებში საქართველოს აღებული ვალდებულებების შესრულების ხელშეწყობაა. კონკრეტულად კი, აქცენტი კეთდება ასოცირების სამოქმედო...

„მარნეულის საზოგადოებრივი კოლეჯი“ ანტიდასავლური

ორგანიზაცია „ქვემო ქართლის მედია“ მარნეულის მუნიციპალიტეტში ახორციელებს პროექტს: მარნეულის ახალგაზრდები ანტიდასავლური პროპაგანდის წინააღმდეგ – ცნობირების ამაღლება პროპაგანდისა და ყალბი ამბების...

რუსთავის ბიუჯეტს მერიის ადმინისტრაციის უფროსის სამსახურიდან გაშვება შესაძლოა 45 900 ლარამდე დაუჯდეს

ოპოზიციური პარტიები, რუსთავის ამჟამად უკვე ყოფილ მერს და ადმინისტრაციას თანამშრომელთა უკანონო გათავისუფლებაში ხშირად ადანაშაულებდნენ. ოპონენტები აღნიშნულს, არასწორ საკადრო პოლიტიკას უკავშირებდნენ...

,,რუსთავის საპატრულო პოლიციამ დაიცადა, სანამ კარგად გვცემდნენ და შემდეგ მათ ნაცვლად ჩვენ დაგვაკავა“ – ინციდენტი რუსთავში –

22 სექტემბერს რუსთავში ,,ქართული ოცნების” პლაკატების გასაკრავად გასულ კოალიციის აქტივისტებს ფიზიკურად გაუსწორდნენ. როგორც დაზარალებულები იხსენებენ, მათ თავდაპირველად ბოძებზე პლაკატების გაკვრისთვის...

პანდემიის დროს ქალების საშინაო შრომა გაორმაგდა

გაეროს ქალთა ორგანიზაციის დაფინანსებით, კავკასიის კვლევითი რესურსების ცენტრმა „CRRC – საქართველო“ კვლევა ჩაატარა, საქართველოში COVID-19-ით გამოწვეული სიტუაციის სწრაფი გენდერული შეფასების...

Comments
კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო. აუცილებელი ველები მონიშნულია *